Ki jaka ba khring jingmut

Ka Kshaid Moopun

Ka kshaid Moopun ka don ha ka wah Umjhai kaba don ha ka shnong Mutong. Ka jngai kumba 10 km. na ka lad ban poi sha Kongong ha ka surok bah NH44 bad 25 km na Jowai bad na Khliehriat. Ka jngai tang 300m na ka surok PWD sha kliar ka kshaid Moopun. Ka shim por kumba 5 minit ban iaid na ka jaka ieng kali sha trai jong ka kshaid bad 3 minit ban iaid sha u Stone Bridge. Kane ka kshaid ba phyrnai ka kynjoh kumba 110 feet, ka iar kumba 50 feet bad ka tuid sha ka wah Myntdu ba pawnam ha Jaintia Hills.

Ha kliar ka kshaid Moopun u shong u maw baphylla uba ki khot ‘Stone Bridge’ ba pyniasnoh ia ki ar liang jong ka wah Umjhai kum ka jingkieng. Ha trai une u Stone Bidge ka um ka hap na 20 feet bad ka lang kum ka pung ba lah ban jngi kai ki nong jngoh jaka. Kane a pung ba shongkun ka jrong kumba 75 feet bad iar kumba 50 feet. Ka long kaba pyngngad bha ban jngi ha kane ka pung.

Ka Wah Tisang

Lah ban poi sha ka wah Tisang n aka shnong Borghat kaba jngai kumba 50 km n aka district headquarter, Khliehriat. Sawdong kane ka wah kaba itynnad ki don ki khlaw ki btap bad ki shnong ki thaw ha ka lynti ban poi sha ka bad ka long ruh ka jaka ba khring ban sah miet ia ki katto katne ki khyndiat ki briew.

Ka Pung Umhang

Ka pung Umhang ka don ha ka shnong Bataw bad ka jngai kumba 29 km na ka Distrik Head Quarter, kadei ka pung mariang kaba heh tam ha Jaintia Hills. Ka shnong Bataw ka don ia ka surok kaba hap ban iaid lyngba na ka shnong Rymbai na shaphang shathie. Na ki khana tang, kawei ka tymmen kaba ri masi ba shong ba sah ha ka shnong Watea (Bataw) kaba dei na ka kur Suchiang, namar ka jingshit ka sngi ka la sliang bad ka wad ia ka um. Kumta ka kboh ia ka khyndew ban wad ia ka um bad kynsan kynsan la mih ka um kaba her ha suin bad mih kum ka umpohliew. Hamar hangta ka um ka tuid shaid shaid ha kata ka jaka bad kumta kane ka pung ka la mih. Kane ka tymmen ka jah noh shapoh pung ha ka por ba ka dem ban dih ia ka um ban pynjah ia ka jingthrang. Umhang ka long ka ktien ba la pynkha na ki ar tylli ki ktien – “Um” ha ka ktien nongwei kaba mut “Water”, “Hang” kaba mut  “her ha suin” bad ha ka ktien nongwei kaba mut “on the air”.

Ka wah Lukha bad ka Jingkieng Lukha ha Sonapur

Ka wah Lukha bad ka jingkieng Lukha ki jngai kumba 40 km na Khliehriat. Sha ki ar liang ka wah la don da ki lum ba itynnad bha, katba ka um ka tuid sha Bangladesh. Ka jingkieng Lukha ka long ka jingkieng kaba jrong ha ka distrik. Ka long ka jingkieng ba lah thaw da ka bewbilat bad ka don jing kyrshan ha ki tduh. Ka long ka jingkieng ba kongsan ba pyniasnoh ia ka jylla Meghalaya bad ka jylla Assam.

Ka Temple Borghat

Ka temple Borghat ka don hapdeng ka shnong Borghat (Shilliangpusi) kaba jngai kumba 49 km na Khliehriat bad tang khyndiat kilometre na ka shnong Bataw. La thaw ia ka temple da u maw it bad sawdong ia ka la ker da ka kynroh maw it sha jan “Borkhat Palace”. Ki don ki jing oh ba itynnad ha ka. U Bor Kusein, uba dei u nongialam jong ki Jaintia u la kylla sha ka niam Hinduism bad kumta u la tei ia ka Temple Borkhat ban mane. Ka long ka temple ki Hindu kaba la thaw kyrpang na ka bynta u Blei Shiva. Ha ki por mynbarim, ki syiem Jaintia ki ju pynlong jingknia da ki mrad ha kane ka temple.

Ka Kshaid Rynji

Ka kshaid Rynji ka don shaphang sepngi jong ka Distrik ba don narud ka distrik West Jaintia Hills bad ban poi sha ka hap ban iaid katto katne kynta na ka surok ba jan tam na kata ka kshaid. Kane ka kshaid ba i khraw ka iaid lyngba ki mawsiang ba kham i shyrkhei bad ba i pher ban peit, hynrei ka khring ban jngoh kai.